Liefde voor de Russische kerk

De oorlog tussen Rusland en Oekraïne is inmiddels vier jaar gaande, en aan beide zijden vallen vele slachtoffers. De Zuid-Afrikaanse voorganger Freddie Steenkamp (64) reist sinds 2011 regelmatig naar Rusland en ziet daar het verdriet en de pijn. “God staat aan geen van beide kanten, Hij is niet voor oorlog.”

Freddie Steenkamp is voorganger en werkte in de afgelopen 38 jaar voor vijf verschillende gemeenten binnen de Apostolische Geloofsmissie. Twee jaar geleden kondigde hij bij zijn oudstenraad aan dat het tijd werd om het punt opvolging op de agenda te zetten. “Ze vroegen zich meteen af of ik weg zou gaan, maar ik zei: ‘Nee het is tijd om iemand te begeleiden om mijn rol over te nemen, want voor mij is het tijd om een andere functie te gaan vervullen.’“

En voor die andere functie is Freddie in de afgelopen jaren voorbereid, zo ervaart hij. Want veertien jaar geleden werd hij door een zendeling, die werkzaam was in Rusland en Oekraïne, uitgenodigd om met hem naar Rusland te gaan. “Die uitnodiging was niet zo vreemd, ik ben een pastor die gelooft in het liefhebben van de kerk en het zegenen van de volken. Ik baseer mij daarbij op Handelingen 1 vers 8 waar Jezus zegt: u zult de kracht van de Heilige Geest ontvangen, Die over u komen zal; en u zult Mijn getuigen zijn, zowel in Jeruzalem als in heel Judea en Samaria en tot aan het uiterste van de aarde.

En een andere tekst, die ik al van kinds af aan op mijn hart heb, staat in Psalm 2 vers 8: Eis van Mij en Ik zal U de heidenvolken als Uw eigendom geven, de einden der aarde als Uw bezit. Als kind was mijn gedachte, en gebed, dat ik daarom president van Afrika moest worden, maar dat is nog niet gebeurd. In die tijd waren mijn beste vrienden drie zwarte jongens, en ik begreep de apartheid, die er toen nog in ons land was, helemaal niet. Hoe we op mensen konden neerkijken – het sloeg nergens op. Pas later, toen ik mijzelf aan Jezus had toegewijd, besefte ik dat God mijn hart had verzacht en mijn blik had verbreed waardoor ik zoveel liefde had voor de volken.

Geïntimideerd

Freddies eerste contact met Russen was op afstand: “Ik was betrokken bij de oorlog tussen Zuid-Afrika en Namibië, en de Russen steunden de Namibiërs. Ze waren onze vijand, er was gewoon niets goeds aan Rusland, gezien vanuit Zuid-Afrikaans perspectief. Ik wist niet dat er in Rusland ook een kerk was, een prachtige kerk die ik pas in 2011 leerde kennen toen de zendeling mij uitnodigde.

Op de dag dat ik landde op het vliegveld van Moskou voelde ik mij geïntimideerd – bijna doodsbang. Mij was ingeprent dat de Russen onze vijanden waren, en dat ik me in vijandelijk gebied begaf. Plotseling sprak de Heilige Geest tot mijn hart. Hij herinnerde mij aan Psalm 24 – de aarde behoort de Heer toe – en zei: ‘Je bent net in Rusland geland en het is mijn land, het behoort Mij toe. Ik ben de Vader der volkeren.’ Dat was zo bemoedigend! Ik besefte: dit is het gebied van mijn Vader. En Hij gaf mij moed om mij in totaal onbekende gebieden te begeven. Ik verstond geen woord Russisch. En toen de zendeling mij voorstelde aan een aantal kerkleiders van de Russische Pinksterunie van Kerken, kon ik ze niet eens in het Russisch begroeten.”

Liefde

Deze eerste reis maakte een grote liefde voor het land en het volk los bij Freddie. Hij reisde naar verschillende plaatsen in het land waar hij mocht spreken in kerken. Op een van die plekken gebeurde er iets bijzonders: “Ik weet het nog goed, het was in de stad Rostov aan de Don, op 28 juli. Ik preekte over de Leeuw van Juda en over de gezaghebbende stem die je in Christus hebt, toen ik ineens een profetisch woord van de Heer ontving: ‘Ik roep je naar Rusland.’

Op dat moment wist ik niet wat dat betekende. Moest ik me vestigen in Rusland? Nee, ik ben een bruggenbouwer en verbinder, mijn kracht ligt in het feit dat ik iedereen wil betrekken. En daarom ben ik sindsdien 23 keer in Rusland geweest. Dat waren steeds korte bezoeken van twee, drie weken waarin ik zoveel mogelijk plaatsen bezocht. Inmiddels gaan mijn vrouw en ik twee keer per jaar voor drie maanden naar het land om te evangeliseren, te helpen bij kerkplanting en het opleiden van pastors.”

Rouw en trauma

Sinds de oorlog met Oekraïne is begonnen, in 2022, worden de pastors in Rusland geconfronteerd met veel rouw en trauma. Freddie: “Ik ontving een noodkreet: ‘Kom ons alsjeblieft helpen, we weten niet hoe we met deze tsunami van verdriet om moeten gaan.

En sommige soldaten die terugkomen van het front zijn zo getraumatiseerd en niet alle pastors kunnen daar goed mee omgaan, ze zien het als een demon. De laatste keer dat ik er was heb ik ze bijna terechtgewezen, omdat ik de gebrokenheid van mensen zie door wat ze meemaken. En nu noemen ze het een demon. Wat het ook lastig maakt, is dat er twee kanten zijn: op het podium is alles goed, we winnen de oorlog. Maar er zijn ook de oorlogsslachtoffers, de families, het verdriet en de trauma’s.

Ook voelen ze de afwijzing, de isolatie, door de sancties tegen Rusland. Er is een grote muur, maar achter die muur bevinden zich de meest geweldige, door de Geest vervulde kinderen van God die lijden onder deze oorlog. Jezus zei – en dat is zo’n belangrijk onderdeel van mijn bediening – in Mattheüs 16: ‘Ik zal mijn kerk bouwen en de poorten van de hel zullen haar niet overweldigen.’

Bevrijdend

In 2023 preekte ik in een kerk in de stad Petrozavodsk over Jozua 5, hoe hij de macht van Mozes overnam en hoe hij het volk door de Jordaan leidde. Nu stond hij voor Jericho en ging hij op verkenning uit. En daar stond de Heer voor hem met een zwaard. Jozua ging naar Hem toe en vroeg: Hoort U bij ons of bij onze tegenstanders? Hij zei: Nee, maar Ik ben de Bevelhebber van het leger van de HEERE.

Terwijl ik daarover sprak, stelde ik aan de groep Russen voor mij de vraag: ‘Aan welke kant staat God volgens jullie? Is Hij aan de kant van Oekraine?’ Er viel een stilte en ik dacht: ‘Heer, U moet me nu helpen.’ En ik deelde met hen wat ik de Heilige Geest in mijn hart hoorde zeggen: ‘God staat aan geen van beide kanten. Hij is niet voor oorlog, helemaal niet.’ Als ik op dat moment iets verkeerds had gezegd was ik misschien het land uitgezet, maar het was precies het juiste woord op het juiste moment en dat bevrijdde hen.

Oogst

En te midden van dat alles zei Jezus: Ik zal mijn kerk bouwen. Ik hoor de mooiste verhalen over kerken aan de Russische kant, in kleine dorpjes die ook gebombardeerd en met de grond gelijkgemaakt worden, net als aan de Oekraïense kant. Hoe de kerk aan de Oekraïense kant en de kerk aan de Russische kant samenwerken, hoe ze elkaar te eten geven vanwege Jezus in hun leven, niet vanwege politiek.

Sinds 2014 hebben we zo’n tweehonderd Life schools opgericht. Het exacte aantal kan ik niet geven, want er komen steeds weer nieuwe scholen en kerkplantingen bij. We bereiken mensen in de meest afgelegen gebieden in Rusland. We hadden een doopdienst in Siberië en mensen kwamen helemaal vanuit Tsjoekotka, een schiereiland 3000 kilometer verderop, om gedoopt te worden. De kerk van Jezus Christus is het antwoord op de gebrokenheid in deze wereld. En gezegend zijn zij die rouwen. We zien dat de kerk een enorme oogst aan zielen zal binnenhalen die tot God roepen om troost. En er is maar Een die mensen kan troosten.

Ondanks verdriet, economische druk en wereld wijde afwijzing, zegeviert de kerk. De volgelingen van Jezus zijn toegewijd, moedig en trouw. Ze hebben gebed, aanmoediging en verbondenheid met het wereldwijde lichaam van Christus nodig. Ik wil daarom ook gelovigen wereldwijd uitnodigen om te bidden voor moed, voorziening, genezing en geestelijke vitaliteit voor deze leiders en gemeenschappen. Te midden van moeilijkheden bloeit de kerk. Gods werk kan niet gestopt worden.”

Freddie Steenkamp is voorganger van de AGS Communio Church in Nelspruit, Zuid-Afrika. Meer informatie: worldmissioncentre.com of freddie@communio.co.za

Carina Bergman