Wereldvrouwendag vieren vanuit het perspectief van Lea

Op Internationale Vrouwendag vieren we wereldwijd alles wat vrouwen hebben bereikt. Er is veel om dankbaar voor te zijn: meer gelijke kansen, toegang tot onderwijs en ruimte om onze talenten te ontwikkelen.

Wereldvrouwendag is ook een dag die uitnodigt tot reflectie. Want ondanks alles wat er is veranderd, blijft één verlangen tijdloos: gezien en geliefd willen worden. Juist daarom vier ik op Wereldvrouwendag het liefst de les van Lea. Niet omdat haar leven zo rooskleurig was, maar omdat haar verhaal een inzicht bevat dat het vieren waard is.

Wanneer ik spreek met tieners, valt het me op dat hun dromen verrassend herkenbaar zijn. Iedereen droomt anders, maar onder die verschillen ligt vaak dezelfde wens: erbij horen, betekenis hebben, geliefd zijn. We verlangen naar verbinding, naar iemand die ons echt ziet. Dat verlangen is van alle tijden. Ook Lea droomde. Ze woonde met haar zus Rachel in de tenten van haar vader Laban. Waarschijnlijk droomde ze van een man die haar de mooiste zou vinden, kinderen om haar heen, een warm gezin vol leven en liefde. Maar haar werkelijkheid werd heel anders.

Gebrokenheid

Lees Genesis 29:15-30. Jakob denkt met Rachel te trouwen, maar wordt misleid en trouwt met Lea. Als hij ontdekt wat er is gebeurd, roept hij uit: “Hoe hebt u mij dit kunnen aandoen!” Het is pijnlijk om te bedenken dat dit over Lea wordt gezegd. Wat blijft er dan over van haar droom om geliefd te zijn?

De gebrokenheid in dit gezin is voelbaar. Lea zegt later zelf dat haar vader haar als een vreemde heeft behandeld en haar heeft gebruikt om zichzelf te verrijken (Genesis 31:15). Ook de relatie tussen de zussen is geen veilige plek. Het wordt een strijd, een vergelijking. Rachel zegt zelfs: Ik heb een zware strijd gevoerd en gewonnen (Genesis 30:8).

Lea wordt niet gezien. Niet door haar vader. Niet door haar man. Zelfs haar huwelijk wordt een onderhandeling. Ze ‘huurt’ Jakob voor een nacht in ruil voor liefdesappels (Genesis 30:16). Hoe meer ik over Lea lees, hoe duidelijker het wordt: zij is de vrouw die niet gezien werd en niet geliefd was.

Vergelijken

Je niet gezien voelen, je vergelijken met anderen en je dan minder voelen, dat is niet alleen iets van toen. In onze tijd vergelijken we onszelf misschien nog wel meer dan ooit met anderen. Sociale media zetten ons leven naast perfecte plaatjes, bewerkte lichamen en succesvolle verhalen. Het gevolg? Veel vrouwen, zowel jong als oud, voelen zich tekortschieten.

Maar ook in het gewone leven gebeurt het. We herkennen allemaal die Lea- en Rachelmomenten. En als we mogen kiezen, willen we Rachel zijn: mooi, geliefd, succesvol. Of…? Ik wil inmiddels liever Lea zijn. En misschien wil jij dat straks ook wel als je je meer in haar verhaal verdiept. Want het verhaal over Lea gaat verder. Het lijkt in eerste instantie vooral te gaan over geboortes. Lea krijgt zoon na zoon, maar telkens klinkt hetzelfde verlangen door: nu zal Jakob van mij houden. Ruben betekent ‘zie, een zoon’. Simeon: ‘gehoord’. Levi: ‘zich hechten’. Elke naam ademt hoop… en teleurstelling. Totdat er iets opvallends gebeurt.

Belijdenis

Lees Genesis 29:31-35. Bij haar vierde zoon verandert alles. Lea zegt niet langer iets over Jakob. Ze richt zich niet meer op wat ze mist, maar op wie er wél is. Ze noemt haar zoon Juda: ‘Ditmaal zal ik de HEERE loven.’

De situatie is niet veranderd. Jakob houdt nog steeds meer van Rachel. Maar Lea is veranderd. Haar blik verschuift. Van verlangen naar erkenning, naar lofprijzing. De naam Juda betekent loven of danken. Midden in haar gebrokenheid kiest Lea ervoor om God te prijzen. En dat is geen klein detail. Want de namen die ze haar kinderen geeft, vertellen het verhaal van haar hart. Bij Juda klinkt geen roep om gezien te worden, maar een belijdenis: God is het waard om geprezen te worden.

Reddingsplan

En dan krijgt Lea’s verhaal enkele hoofdstukken later nog een diepere laag. Want aan het einde van zijn leven zegent Jakob zijn zonen (Genesis 49). Alle zonen staan om hem heen, die van Lea én die van Rachel. Eén zegen springt eruit. De zegen die Juda krijgt. Jakob spreekt over overwinning, eer en koningschap. Hij vergelijkt Juda met een leeuw. De scepter zal van hem niet wijken. Uit zijn lijn zal een Koning voortkomen die alles wat gebroken is zal herstellen. In Openbaring 5:5 wordt Hij genoemd: De Leeuw uit de stam Juda. Jezus Christus. Ineens staat het leven van Lea in een totaal nieuw licht.

Het lijkt alsof Jakob in dit verhaal alles bepaalt. Hij kiest Rachel. Hij ziet haar schoonheid. Maar er is iemand anders die ook kiest: God. En God kiest niet Rachel, maar Lea. Niet de vrouw die bewonderd werd, maar de vrouw die over het hoofd werd gezien. Niet degene die geliefd was door mensen, maar degene die geleerd heeft God te loven. Dat is typisch God. Hij kijkt niet naar uiterlijk, maar naar het hart (1 Samuël 16:7). En juist via Lea loopt de lijn van Gods reddingsplan, want zij wordt een voorouder van Jezus.

Op Wereldvrouwendag vieren we sterke vrouwen, zichtbare prestaties en behaalde mijlpalen. Maar ik vier liever dit: dat wij vrouwen onze betekenis en zekerheid mogen vinden in God zelf. Dat waardigheid niet komt uit uiterlijk of succes, maar uit zijn liefde. Lea leert ons dat je niet perfect hoeft te zijn om gebruikt te worden door God. Dat lofprijzing kan groeien in gebrokenheid. En dat gezien worden door God uiteindelijk dieper gaat dan gezien worden door mensen.

In een wereld vol prestatiedruk en perfecte plaatjes is dat een les die het vieren waard is. Vier jij Wereldvrouwendag met mij mee – vanuit het perspectief van Lea?

Willemijn de Weerd is schrijfster en spreekster. Over de lessen die ze leerde van Lea schrijft ze ook in het Bijbelstudieboek Nieuw perspectief en het tienermeidendagboek In de spiegel. www.willemijndeweerd.nl