Radio cruciaal voor onbereikte volken

Diep in het Himalaya gebergte, heel ver verwijderd van moderne infrastructuur, werkt een klein team christenen met microfoons, media en jaren aan vertrouwen winnen om een boodschap van hoop te brengen aan het Tibetaanse volk.

In de jaren na de Tweede Wereldoorlog vormde de radio een van de weinige contacten met de buitenwereld. Elke maandagavond zat ik thuis, vaak met het hele gezin, te luisteren naar programma’s zoals De familie Doorsnee of Detective Paul Vlaanderen. Hitlijsten waren er niet, maar wel Arbeidsvitaminen, een programma waarin verzoekplaten werden gedraaid.

Anno nu zijn er vele vormen van communicatie beschikbaar voor ons, van televisie tot online, maar nog altijd vormt de radio een belangrijk communicatiemiddel in onbereikte landen. In het kader van Wereld Radio Dag, op 13 februari, sprak ik met Joost Bastiaans, manager van de afdeling Media van Trans World Radio, over de landen die door deze zendingsorganisatie bereikt worden.

Trans World Radio is sinds 1954 wereldwijd actief en onlangs werd gevierd dat Hans van der Steen zestig jaar geleden de Nederlandse tak oprichtte. Het was en is de missie van TWR om mensen dichtbij en ver weg te bereiken met Gods goede nieuws.

Tibetaans

In juli 2025 reisde Joost Bastiaans naar Noord-India om de Tibetaanse nomaden te bezoeken die daar op 5500 meter hoogte wonen. Dat wil zeggen: ze leven in tentenkampen met gemiddeld 25–35 families samen. Ze verblijven ongeveer drie maanden op één plek om hun schapen of geiten te hoeden. Het dorp kent een dorpshoofd en leiders. Er is geen stroom, internet of andere faciliteiten en bovendien is het 7 à 8 maanden ijzig koud.

Ze spreken talen zoals het Amdo en Khampa dialect; de meeste mensen zijn ongeletterd en ongeschoold. Soms is er een lagere school, maar zijn er geen materialen om te gebruiken. Het zijn radicale boeddhisten die diepgeworteld zijn in hun religie. De Dalai Lama is hun geestelijke leider en wordt door hen geadoreerd, zowel in Tibet – dat door China gecontroleerd wordt – als door de Tibetanen die elders in de wereld wonen. Naar schatting zijn er ongeveer 6 miljoen Tibetanen en ongeveer 200 – 300 van hen zijn christen en wonen in India of Nepal en in kleine ondergrondse gemeenschappen in Tibet.

Een van de christenen is Lobsang, een bekeerde boeddhistische monnik die al ruim tien jaar onder deze stammen werkt. Hij vertelde Joost: “Toen ik hier pas kwam, sliep ik in mijn eigen tent en kookte ik mijn eigen maaltijden. De mensen waren heel voorzichtig om met mij om te gaan. Nu, bijna 10 jaar later, word ik verwelkomd in hun huizen. Ik eet met hen, luister naar hun verhalen en wanneer ze er naar vragen vertel ik hun over mijn geloof in God, over Jezus Christus. Het zijn niet altijd woorden, maar soms alleen al mijn tegenwoordigheid of een Bijbel die ik hen biddend geef.”

Inmiddels zijn er ook andere hulpmiddelen: kleine, op zonne-energie werkende audiospelers, allen voorzien van gedeeltes uit de Bijbel en overdenkingen in de Tibetaanse taal. Voor gemeenschappen met een hoge ongeletterdheid en geen internet zijn deze apparaten een krachtige, toegankelijke manier om de boodschap te horen.

Bemoediging

Op 13 februari is het Wereld Radio Dag, een dag ingesteld door de UNESCO-Verenigde naties. Wereldwijd worden evenementen georganiseerd door omroepen en radioverenigingen om het belang van vrije en onafhankelijke radio te benadrukken. Vrijheid van meningsuiting en vrije toegang staan op deze dag centraal.

Trans World Radio en andere evangelische radiozenders stemmen daar van harte mee in, maar zien deze dag ook als een bijzondere dag waarop aandacht wordt geschonken aan de radiostations die de blijde boodschap, het evangelie van Jezus Christus, wereldwijd bekendmaken. Voor veel luisteraars zijn ze een bron van inspiratie en bemoediging.

Radio’s zonder stroom
Voor het zendingswerk in onbereikte landen is radio onmisbaar. Maar omdat stroom niet altijd voorhanden is in sommige gebieden, wordt gebruikgemaakt van andere technologieën, zoals radio-ontvangers met een zonnepaneeltje. De kleine transistors worden in China gemaakt en Noord-Korea binnengesmokkeld. Op de foto toont Joost een radio-ontvanger die door middel van een slinger aan de achterzijde wordt ‘opgedraaid’ om zenders te kunnen ontvangen; deze wordt in delen van Afrika gebruikt.

Radio psalm
Vijftig jaar geleden was ik vertegenwoordiger van een christelijke radiozender in Ecuador. Radio HCJB was één van de eerste zendingsorganisaties die in geheel Zuid- en Midden-Amerika beluisterd kon worden. Zendelingen vertelden mij in die tijd dat de eerste vijf verzen van Psalm 19 de ‘radio psalm’ genoemd werden. In een wereld van ‘geluidsgolven, frequenties en andere technische begrippen, zijn dit profetische woorden van David: De hemel ontvouwt de glorie van God; het uitspansel zegt: ‘Ik kom uit zijn handen’. Elke dag opnieuw wordt dat verkondigd, elke nacht opnieuw wordt dat gefluisterd, zonder tong of taal, geen stem laat zich horen; en toch klinkt de boodschap over heel de aarde, reikt dat getuigenis tot het einde van de wereld (Psalm 19:1–5 Willibrord Vertaling).

Belevingscentrum TWR
Het Belevingscentrum van TWR biedt bezoekers een onvergetelijke ontdekkingsreis en helpt bij het nadenken over de vraag: hoe bereiken we mensen ver weg en dichtbij met het evangelie? Meer informatie: twr.nl/missie-media

Henk Dik